Circulair ondernemen in 5 strategieën

Geplaatst op 2 Mei 2016 door Sam Deckmyn

De circulaire economie is hot. De kern van dit denkkader is dat je niets verloren laat gaan: net als in de natuur blijven grondstoffen in eindeloze lussen in het systeem circuleren. Met winsten voor iedereen: de planeet, de business en de burgers. De koppeling tussen ecologische en economische winst zorgt voor de wervende kracht van de circulaire economie: duurzaamheid wordt plots een kans, in plaats van iets-van-te-moeten. Ik bezorg je in dit stuk de 5 meest bewandelde paden in de richting van circulariteit en maak alles meteen ook concreter aan de hand van enkele straffe Belgische cases.

De circulaire economie: een korte introductie

De circulaire economie is een economisch systeem dat bedoeld is om herbruikbaarheid van producten en grondstoffen te maximaliseren en waardevernietiging te minimaliseren. Anders dan in het huidige lineaire systeem, waarin grondstoffen worden omgezet in producten die aan het einde van hun levensduur worden vernietigd.

In een circulaire economie worden daarvoor tal van strategieën toegepast om materialen en producten zo hoogwaardig mogelijk te blijven inzetten in de economie. Ze worden hersteld, hebben een hoge tweedehandswaarde, zijn upgradebaar, kunnen makkelijk gedisassembleerd worden en omgevormd worden tot nieuwe producten, de materialen zijn volledig recycleerbaar of afbreekbaar...

Het aantal bedrijven dat brood ziet in de circulaire economie neemt toe. Grote bedrijven tasten af, bankiers bestuderen hun rol, start-ups lanceren nieuwe concepten. De meest innovatieve spelers vormen een nog kleine, maar belangrijke niche. Zij onderwerpen de circulaire principes, die zo mooi staan op papier, aan de harde test van de markt. Wil de consument mee? Krijgen we de financiering rond? Is het daadwerkelijk duurzamer wat we doen?

Ook in België hebben we een mooi en groeiend kransje van inspirerende bedrijven. Je vindt een selectie hieronder en in de Plan C case-databank.

De strategieën van een circulaire onderneming

Hieronder tonen we hoe bedrijven concreet kunnen inspelen op de circulaire economie. We geven telkens een voorbeeld van een Belgische voorloper. Een onderneming kan grosso modo vijf wegen bewandelen in de richting naar meer circulariteit:

1. Gebruik onuitputtelijke grondstoffen

Het begint bij het begin: produceer zoveel mogelijk met hernieuwbare energie, afbreekbare of recycleerbare grondstoffen. Koop ook circulair aan.

Belgische case: Het bedrijf Millibeter zet zwarte wapenvliegen in om afval en mest te transformeren tot grondstoffen voor de chemische industrie en veevoeder. www.millibeter.be

2. Kies voor een lang leven

Geplande veroudering is uit den boze. Zet in op de lange levensduur van producten. Denk hierbij aan modulair ontwerp, herstelmogelijkheden, aanpasbaarheid…

Belgische case: Aerocircular is een full-service provider die eigenaars van vliegtuigvloten bijstaat bij de verwerking van vliegtuigen die op het einde van hun levenscyclus gekomen zijn. Aerocircular demonteert de herbruikbare onderdelen en ontmantelt de niet-herbruikbare delen van vliegtuigen. De herbruikbare onderdelen krijgen een tweede leven in nog operationele vliegtuigen. www.aerocircular.green

3. Van bezit naar gebruik

Bied de toegang tot een product aan, niet het eigendom. Werk met modellen als pay-per-use, product-dienst, leasing, verhuur, delen.

Belgische case: Kledingbibliotheken zijn het ideale concept om overconsumptie af te remmen. Iedereen wil graag regelmatig nieuwe kleren in de kast hebben hangen, maar dit hoge tempo van consumeren legt een enorme druk op het systeem. In navolging van Nederlandse en Franse initiatieven opende onlangs de eerste Vlaamse kledingbibliotheek, Les ReBelles d’Anvers haar deuren. www.lesrebellesdanvers.be

4. Valorisatie van reststromen en onbenut potentieel

Laat niets onbenut. Zet in op hergebruik van reststromen, gebruik de tweedehandsmarkt, valoriseer onbenutte goederen.

Belgische case: Umicore Precious Metals Refining is één van de grootste recyclageparken voor edelmetalen ter wereld. Het recycleren van deze materialen is zeer winstgevend omdat de waarde van metaal niet na verloop van tijd daalt. Eén ton e-afval is goed voor 100 keer meer goud dan hetgeen wordt opgehaald uit de mijnen. Umicore verwerkt zo’n 100 ton goud per jaar en heeft een terugwinningsgraad van nagenoeg 95% voor metalen die uit e-afval gepuurd worden. www.preciousmetals.umicore.com

5. Co-creatie en transparantie

De grootste impact op de levensloop van een product creëer je door samenwerking en transparantie doorheen de hele keten. Betrek je leveranciers en afnemers.

Belgische case: TRI-VIZOR is een onpartijdige beheerder van transport en logistiek die proactief associaties en samenwerkingsverbanden tussen verladers op poten zet en onderhoudt. Door vrachtstromen te bundelen en te synchroniseren over verschillende bevoorradingsnetwerken heen, zorgt TRI-VIZOR voor kostenbesparing, klantenservice en duurzaamheid. www.trivizor.com

Samenwerken én doen

De circulaire economie realiseren, draait om samenwerken. Een bedrijf dat kringlopen wil sluiten, zal betere resultaten boeken als het ook andere bedrijven in haar waarde- en toevoerketen betrekt. Op een eiland loop je algauw in cirkels, zij het niet de cirkels die de circulaire economie beoogt.

De circulaire economie realiseren, draait om doén. Barrières en problemen bedenken aan een bureautje, kan iedereen. Oplossingen implementeren op het terrein, maakt het echte verschil. Enkel door te testen en te leren in de praktijk, zal blijken of de circulaire economie meer is dan het nieuwste buzz-woord in Managerland. Bij Plan C zijn we er alvast van overtuigd dat het om meer gaat: we staan wellicht aan het begin van een andere manier van welvaart creëren.

 

Circulaire economie

Duurzaam ondernemen, Ondernemen, Business model